به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، ندا حکمت نیا در نشست علمی تخصصی که با موضوع «قرآن، سپر فرهنگی در جنگ روایتها» برگزار شد، عنوان کرد: در جهان امروز، ذهن انسانها بیش از هر زمان دیگری تبدیل به میدان جنگ شده است. این جنگ با سلاحهایی مانند تانک و موشک نیست بلکه جنگی با تصویر، پیام و روایت است؛ به عبارت دیگر جهان امروز، جهان جنگ روایتها است.
وی ادامه داد: در این جنگ هر قدرتی تلاش میکند تا آنچه او میخواهد نشان داده شود نه آنگونه که واقعیتها وجود دارند. در این جنگ افراد باید تلاش کنند تا ذهن، هویت و معنای خود را از هجوم روایتها حفظ کنند.
استاد جامعه الزهرا (س) اظهار کرد: قرآن سپر فرهنگی ما در جنگ روایتها است و این فقط یک شعار نیست؛ بلکه پشتوانه معرفتی، تاریخی و روانشناختی دارد.
وی در تعریف روایت گفت: روایت در ادبیات علوم ارتباطات به معنای داستان نیست بلکه به معنای آن است که چه چیزی و چگونه دیده شود و چه معنایی از آن برداشت شود؛ به عبارت دیگر روایت یعنی چارچوبی که واقعیت را معنا میکند.
حکمت نیا با اشاره به اینکه در جنگ روایتها، حقیقت مهم نیست بلکه تفسیر حقیقت یعنی چه چیزی را دیدن و چگونه دیدن آن مهم است، تصریح کرد: رسانهها، شبکههای اجتماعی، جریانهای فکری، نظام آموزشی و حتی سبک زندگی روایتهایی درباره موفقیت، آزادی، زن، وطن و... میسازند و این روایتها، ذهنها و رفتارها را شکل میدهند.
وی بیان کرد: امروز دشمنان در کنار جنگ نظامی که تحمیل کرده است جنگ روایت را هم دنبال میکند زیرا مساله روایت و جنگ رسانهای بسیار مهم و سرنوشت ساز است.
استاد حوزه و دانشگاه یادآور شد: در جنگ روایتها باید خودمان را به قرآن بسپاریم زیرا قرآن نیز روایت سازی دارد اما نه روایت انسانی، بلکه روایت الهی.
وی ادامه داد: قرآن به وسیله قصههای قرآنی روایت سازی میکند و به ما میآموزد که چه چیزی را ببینم، چگونه ببینیم و چه برداشتی داشته باشیم. برای مثال در قصه حضرت موسی و فرعون روایت قدرت حقیقی انسان در مقابل فرعونهای درونی و بیرونی را روایت میکند یا در قصه حضرت یوسف روایت پاکدامنی در برابر روایت لذت، در قصه حضرت ابراهیم روایت توحید در برابر روایت بتسازی و در قصه اصحاب کهف روایت مقاومت در برابر روایت اکثریت را بیان میکند.
حکمت نیا گفت: همچنین قرآن با مثالها و استعارهها نیز روایت سازی میکند برای مثال در مساله حیات طیبه وقتی آیات را بررسی میکنیم چارچوب ذهنی را مشخص میشود که در این جهان چگونه باید حیات طیبه داشته باشیم.
وی با بیان اینکه ارائه نگاه جهان بینانه و چگونگی نگاه به جهان شیوه دیگر قرآن در روایت سازی است، افزود: روایت اصلی قرآن، روایت ربوبیت است. در این روایت انسان باید به جایگاه خلیفه الهی برسد.
استاد جامعه الزهرا (س) اضافه کرد: روایت قرآن در مقابل روایتهای جهان غرب قرار دارد که بیان میکنند «تو فقط یکبار زندگی میکنی»، «لذت ببر»، «به هیچکسی پاسخگو نیستی» و... در روایت غرب «انسان مصرف کننده» محور است.
حکمت نیا با اشاره به اینکه قرآن فقط رسانه نیست بلکه فرا رسانه بشریت است، بیان کرد: رسانه بشر وابسته به تکنولوژی، زمان و مکان است و فقط انتقال دهنده است اما قرآن انسان را متحول میکند و برای او مسیر را مشخص میکند.
وی ادامه داد: در رسانه عنصر اصلی پیام است اما در قرآن عنصر اصلی انسان است و انسان باید متحول شود. رسانهای بشری محدود به زبان هستند و در هر دورهای زبان خاص خود را دارند به گونهای که بعد از سالها ممکن است مردم زبان آن رسانه را متوجه نشوند؛ اما قرآن زبان واحد دارد که بر اساس فطرت انسان است به همین خاطر همه انسانها با هر ملیتی در هر جای دنیا و در هر برههای باشند آن را متوجه میشوند.
پژوهشگر رسانه افزود: رسانهها انسان را با پیام و اطلاعات بمباران میکنند در حالی که قرآن انسان را از روایتهایی سرشار میکند که وجود انسان به آن نیاز دارد. رسانهها ذهن انسان را تسخیر میکنند و مانع میشوند که ذهن انسان تراوشات خود را داشته باشد اما قرآن فرارسانهای است که ذهن انسان را آزاد میکند.
وی گفت: روایتهای مسلط جهان امروز روایتهای فردگرایی افراطی، لذتمحوری، بیریشگی، موفقیت بدون اخلاق و... است اما قرآن در مقابل آن روایتهای متفاوتی را بیان میکند که چارچوب ذهنی متفاوتی برای انسان میسازد که این چارچوب ذهنی الهی است.
حکمت نیا ادامه داد: برای مثال روایت جهان امروز بر فرد گرایی افراطی تاکید دارد و بیان میکند با جهان پیرامون خودت کاری نداشته باش زیرا تو مهم هستی اما خداوند انسان را به گونهای خلق کرده است که ذاتاً مدنی طبع است و نمیتواند بدون جامعه زندگی کند همچنین روایت بی ریشگی بیان میکند که گذشته را رها کند زیرا اهمیت ندارد اما روایت قرآن بر گذشته تاکید دارد زیرا عبرتهای فراوانی برای امروز ما دارد.
وی بیان کرد: وقتی به تلاوتهای قرآنی خود عمق ببخشیم متوجه میشویم قرآن روایتهایی دارد که انسان با فرا گرفتن آنها در مقابل غرب میایستد و انسان توحیدی میشود. به همین خاطر دشمنان با آن خصومت دارند و به دنبال قرآن سوزی و آتش زدن مساجد هستند.
استاد جامعه الزهرا (س) یادآور شد: قرآن سپر فرهنگی ایجاد کرده است که اگر انسان آنها را بشناسد میتواند ذهنیت خود را مدیریت کند، وارد جنگ روایتها شود و و در نهایت پیروز میدان شود.
وی بیان کرد: در جنگ روایتها بانوان، کودکان و نوجوانان هدف هستند به همین خاطر باید با مراقبت از ذهنیت خود وارد عرصه این نبرد شویم.
سپرهای قرآنی
1. سپر معرفتی
حکمت نیا اظهار کرد: سپر معرفتی قرآن در آنجایی است که از حیات طیبه و خبیثه و حیات و اخروی و دنیوی سخن میگوید. اگر انسان این روایتها را بررسی کند دیگر روایتهای جهان امروز بر ذهن او تاثیر نخواهد داشت.
۲. سپر روانی
وی ادامه داد: در جنگ روایتها، رسانهها اضطراب و استرس ایجاد میکنند در حالی که قرآن میفرماید اگر میخواهی در جنگ روایتها موفق شوی باید آرام باشی و راه حل آن «ألا بذکر الله تطمئن القلوب» است.
۳. سپر هویتی
استاد حوزه و دانشگاه گفت: روایتهای جهان غرب بیان میکند که انسان محور است در حالی که در روایت قرآن محور خداوند است «صبغة الله». وقتی انسان هویت الهی پیدا میکند از پوچی دور میشود.
۴. سپر اخلاقی
وی بیان کرد: اخلاق قرآنی، انسان را از سقوط در روایتهای فریبنده حفظ میکند. در قران داستان حضرت یوسف را داریم که روایت لذت در برابر روایت پاکدامنی قرار میگیرد.
۵. سپر اجتماعی
حکمت نیا یادآور شد: قرآن جامعه را «امت» میبیند، نه توده مصرفکننده. امت یعنی جمعی که روایت مشترک دارد. وقتی جامعه روایت مشترک داشته باشد، در برابر روایتهای تحمیلی مقاوم میشود.
انتهای پیام
نظر شما